Tibet

Geen 7 jaar, maar 3 weken in Tibet. Het was een bijzondere en mooie tijd! Tibet is een van die mystieke bestemmingen op aarde die tot de verbeelding spreekt en ik ben fortuinlijk geweest Tibet te mogen bekijken (wat tot op het laatste moment niet zeker is). Ik heb een geweldige tijd gehad in dit bijzondere land, met een turbulente historie en verhouding met China, de specifieke vorm van boeddhisme, de geweldige landschappen, erg vriendelijke bevolking, de lange ritten in een 4WD over hobbelige “wegen” en het culinaire aspect.

De reis door Tibet was samen met een chauffeur van de 4WD en een gids. Dit is overigens een vereiste, aangezien buitenlanders (behoudens Chinezen) niet zelfstandig door Tibet mogen reizen. Oost-Tibet is zelfs geheel niet toegankelijk voor buitenlanders. De gids was erg content met mijn reisschema, aangezien deze diverse vergelegen en weinig bezochte gebieden bevatte, en ook voor de gids nog niet bezochte plekken bevatte.

In Tibet heb ik geen beschikking gehad over een werkende internetverbinding, maar heb wel terloops dit verhaal bijgewerkt (als gebruiker van een netbook). Elektriciteit was zelfs een luxe en deze viel ook weleens uit, wat ook weer sfeervolle momenten (kaarslicht) opleverde. Hierdoor is het verhaal – wederom – groot uitgevallen, maar hopelijk is het een prettig leesbaar verhaal geworden. Zo niet, volgende keer beter 😉

Geweldig weer
Het weer was super de gehele periode: vrijwel elke dag een stralend blauwe lucht, bizar. Elke dag stond ik er weer versteld van dat het zo’n mooi weer was. Op de foto’s ziet het er wellicht lekker warm uit, maar het was erg fris te noemen. Op de meeste plekken vroor het en de wind maakte het veelal erg koud. En de nachten waren ook niet altijd comfortabel door de koudte, maar niets te klagen natuurlijk 😉 Het koudste is zo’n -20C geweest (‘s nachts), wat resulteerde in bevroren drinkwater naast de slaapplek. Ik heb het regelmatig erg koud gehad, maar de zon voerde de (gevoels)temperatuur een stuk op, waardoor een paar lagen aan kleren weer uit konden. ‘s Avonds was het vaak afzien; in de kamers zie je de damp van je adem, fris dus.

Vergunningen
Tibet is geen standaard vakantiebestemming, omdat o.a. er allerlei vergunningen aangevraagd moeten worden voor de plekken die worden bezocht en deze vergunningen op veel plaatsen (en onderweg) door de politie gecontroleerd worden. De vergunninhen zijn gelukkig allemaal verstrekt en zodoende heb ik alle beoogde plekken tijdens de trip door Tibet kunnen bezoeken 🙂

Chinese controle
Tibet is een bijzonder land, dat stevig onder de duim wordt gehouden door China. Op veel plekken, maar met name in hoofdstad Lhasa, kom je (Chinese) militairen tegen. Deze bezetting is bedoeld om potentiële Tibetaanse opstanden direct de kop in te drukken. Je camera wordt in beslag genomen (of alle foto’s worden gewist) als je een foto van deze militairen maakt dan wel van een militaire basis. Dit vertel ik overigens niet uit ervaring 😉

Dat China Tibet als onderdeel van China beschouwd (wat de Tibetanen iets anders zien) uit zich ook in de vele Chinese vlaggen die op daken van huizen over heel Tibet zichtbaar zijn, iets wat in China zelf niet eens het geval is. Het valt zodanig op dat iedereen merkt dat het geen gewone situatie is. Zelfs op het symbool van Tibet – Potala Palace in Lhasa – staat de Chinese vlag op de top, met afgrijzen van de Tibetaanse bevolking. Deze Chinese vlaggen zijn niet vrijblijvend: deze worden “aangeboden” bij een huiseigenaar en indien deze niet op het dak wordt geplaatst, volgt er een sanctie.

De Tibetanen zijn overal het algemeen bang om hardop een kwaad woord in de mond te nemen over de Chinese bezetting, uit angst dat ze worden opgepakt (een reëele angst, getuige diverse Tibetanen die ik heb ontmoet) en dat hun familie hier ook onder lijdt (bijv. dat ze worden ontslagen uit hun functie). Bij vragen omtrent politiek is de Tibetaan erg discreet met beantwoording van deze vragen, als de Tibetaan sowieso wil antwoorden. Mijn gids in Lhasa begon voornamelijk zacht te praten als het maar enigszins een negatieve lading betrof voor China.

Al met al een bizar gebeuren, vooral omdat de internationale samenleving best afweet van deze gang van zaken maar waarschijnlijk niets hiertegen kan/durft te ondernemen. De Tibetanen hopen dat er actie volgt vanuit het buitenland, aangezien ze zelfs geen schijn van kans maken dan wel te angstig zijn voor de consequenties (gevangenis, schade aan familie, e.d.). Ondertussen verhuizen er steeds meer Chinezen naar Tibet (als kans om een onderneming te starten wegens de economische groei), ontwikkelt China hard aan betere infrastructuur in Tibet (waar de gemiddelde Tibetaan op tegen is) met als gevolg betere mogelijkheden voor economische groei en toerisme.

De Tibetaanse taal lijkt ook steeds meer te verdwijnen, aangezien Chinees de opgelegde de facto taal is voor opleiding en de jongste generatie zodoende steeds meer onder Chinese invloed wordt grootgebracht. Ook zijn foto’s of boeken/citaten van de recentste Dalai Lama (die naar India is gevlucht) verboden in Tibet en resulteert het tonen van een foto in een stevige sanctie. Daarentegen zijn afbeeldingen van de recentste Chinese machthebbers wel te vinden (zelfs weleens in een tempel). Bizar gebeuren.

De historie van Tibet en de huidige verstandhouding maakte de reiservaring alleen maar indrukwekkender. Het was ook erg interessant om de verhalen van de Tibetaanse kant te horen, voornamelijk via de persoonlijke gids.

Tibetaans boeddhisme
Naast de bijzondere relatie met China, maakt ook het boeddhisme een groot deel uit van het dagelijkse leven. Het Tibetaanse boedhisme leunt op het bestaan van allerlei goden, bescherm-schepselen en demonen, die worden aanbeden (behoudens de demon dan, die wordt vermeden ;-). Deze komen dan ook terug in tempels, maar ook in huiskamers en restaurants, als beelden en/of afbeeldingen met veelal brandende yak-boter kaarsen er nabij.

Ook beoefenen de Tibetanen het boedhisme door het mompelen van mantra’s en spreuken, het lopen van kora’s (pelgrimsroutes, al dan niet prostrerend), ronddraaien van gebedswielen en het ophangen van gebedsvlaggen. Het berust ook op bijgeloof, waar ik niets mee kan i.t.t. de basis principes van het boedhisme. Er zijn veel wonderverhalen over mensen die erg ziek waren en die genezen zijn door bijv. het lopen van een kora of het specifiek aanbidden van een bepaalde god. Heel mooi natuurlijk, maar dit heeft meer te maken met de kracht van het menselijk bewustzijn/geest.

Het Tibetaanse boeddhisme is een complexe bedoening met de vele goden, secten, lama’s, dala lama’s, pachen lama’s en monniken. Het fijne weet ik er niet van, maar dat hoeft ook niet gelukkig.

Tibetaanse voedsel
Tot zover het boeddhisme en dan nu het Tibetaanse eten 🙂 Het standaard ontbijt is tsampa, wat gemalen geroosterde barley is, meestal gemixt met yak boter, yak boter thee (zoute business), yak kaas en suiker. Een soort van brinta, maar dan anders. Dit heb ik veel gegeten, prima te doen!

Een ander item wat dagelijks op het menu staat is thukpa, wat als ontbijt, lunch en/of avondeten wordt gegeten. Het is een Tibetaanse variant van de noodles (hmmm, noodlesoup) en erg smakelijk met een prettige bite (wat harder).

Daarnaast zijn er nog momo’s, wat een soort dumplings zijn gevuld met meestal yak vlees. Tussen de bedrijven door wordt yak boter thee en yak melk thee veel gedronken. Die laatste smaakt naar Engelse melkthee en is overgenomen van India. Deze dranken, maar ook tsukpa, worden genuttigd in typische restaurantjes met meubulair geschikt voor dwergen.

Al met al is het Tibetaanse dieet erg rijk aan koolhydraten en vet, met niet zoveel proteïne en vrijwel geen groente en fruit. Maar het op yak gebaseerd voedsel is schijnbaar erg goed voor het leven op grote hoogte.

Landschap
En leven op grote hoogte doen de Tibetanen. Op de plekken waar ik ben geweest was het voornamelijk 4000+ meter boven zeeniveau en vaak boven de 5000m. Activiteiten waren daardoor een stuk zwaarder met veel gehijg maar het is mij meegevallen. een veel voorkomende klacht bij reizigers in Tibet is hoogteziekte, maar behoudens een paar keer hoofdpijn na een inspannende tocht heb ik hier geen last van gehad gelukkig 🙂

Het landschap van Tibet is werkelijk fantastisch! Veel hooggebergte maar ook woestijnen en gebieden die van een andere planeet afkomstig lijken te zijn (bijv. Guge Kingdom en omgeving). Het landschap is vergestrekt en op veel plekken leeg en vrij dor te noemen. Maar dit dorre landschap wordt afgewisseld door diverse meren, reuzen van bergen en rivieren.

Wilde honden
Overal in de kleine plaatsen kom je grote getalen aan wilde honden tegen, die de vuilnis doorzoeken naar eten, met elkaar vechten en gezellig ‘s nachts met z’n allen gaan blaffen. Waarom overdag blaffen als het ‘s nachts ook kan.

Tot zover wat algemene opmerkingen over Tibet. Hieronder volgen een aantal highlights, maar zie vooral de foto’s voor een indruk van de omgeving.

Lhasa
De treinreis naar Lhasa is soepel verlopen, behoudens dat ik de beoogde trein heb gemist in Xining (als gevolg van lost in translation). Dit resulteerde in een van de weinige stressmomenten tot op heden, maar gelukkig ging er een paar uur later nog een en kon ik de ticket laten omboeken. De treinwissel pakte goed uit met een gezellige groep Chinezen die mij van hun voedsel en baiyo (sterke drank) lieten meegenieten.

Eenmaal in de oude stad van Lhasa aangekomen viel het op hoeveel militairen er de wacht hielden en patrouilleerden, met diverse uitkijkposten. Ik had lage verwachtingen van Lhasa gezien de verhalen die ik erover gehoord heb en het gewoon weer een stad is. Maar dit veel mij alleszins mee: ik heb er een goede tijd gehad en de oude stad heeft (ondanks de vele toeristische marktkraampjes en toeristen) veel sfeer en bezienswaardigheden. Vooral de Jokhang tempel (met daar omheen de Barkor Circuit, een bekende pilgrimsroute/kora) was erg sfeervol.

Veel tempels en beelden van goden zijn vernield door de Chinezen tijdens de Culturele Revolutie in de jaren ’50, maar Jokhang is er goed vanaf gekomen.

De Barkor Circuit heb ik meer dan de bedoeling was afgelopen, doordat het de bedoeling is dat je de route met de klok mee aflegt. Diverse keren was ik een meter of 100 van mijn beoogde bestemming, maar doordat die tegen de klok in was “moest” ik eerst het rondje afleggen. Lekker ontspannen.

Het symbool van Tibet is de Potala Palace, een groot paleis en woonplek van de Dalai Lama’s. De huidige (14e) Dalai Lama heeft hier ook nog gewoond, maar is inmiddels gevestigd in India.

In de Potala Palace zijn vele kamers, waarvan maar een klein deel open is om bezichtigd te worden. Elke Dalai Lama had zijn eigen woonruimte en meditatieplek, die niet door een volgende Dalai Lama wordt hergebruikt. Diverse tombes zijn ook in het paleis te vinden, naast veel chapels met diverse beelden van goden. Erg fraai.

Namtso
De naar het schijnt de hoogstgelegen zoutwatermeer op aarde, Namtso (tso = meer, niet minder), is een mooie bezienswaardigheid en is een heilige meer die door pilgrims wordt bezocht. De hoogte was een goed te merken door een stijging van 1000m ten opzichte van Lhasa.

Ondanks de hoogte toch een korte intensieve hike ondernomen, wat mooie uitzichten over de gehele meer en hoofdpijn opleverde. Het was bovedien erg koud, best afzien. Doordat het seizoen bijna voorbij is (ik was de laatste die op een verre trip door Tibet ging van de agency waarmee ik in zee ben gegaan) was het erg rustig in het kamp met accommodatie nabij het meer. En dus kon er mooi onderhandeld worden, wat altijd een leuke activiteit is. Uiteindelijk in een schuur voor een euro overnacht, wat lekker koud was 🙂

Gyantse en Shigatse
De tocht van Namtso naar Gyantse was een fraaie rit met afwisselende landschapen onderweg en nam een dag in beslag.

Gyantse’s trekpleister is de Kumbum, een mega chörten (stupa) met veel chapels wat erg sfeervol was. Veel is er verder niet te beleven en de tocht vervolgde naar Shigatse, de 2e grootste plaats van Tibet. Onderweg de mystieke Shalu Monastary aangedaan, waar o.a. monniken werden getraind in skills als in trance lopen en thumo (het opwekken van interne warmte om koude perioden door te komen).

Een vergunning was voor Shalu niet aanwezig (daarvoor moest eerst een lange omweg naar Shigatse worden afgelegd, waar de chauffeur geen trek in had) en met enige spanning bij de gids (wegens een hoge boete bij een politiecontrole) deze tempelcomplex aan een bliksembezoek onderworpen. Gelukkig geen politiecontrole gehad.

Ook Shigatse heeft haar eigen monastery, de Tashilhunpo Monastery, en heeft de storm van de Culturele Revolutie goed overleefd.

Phuntsoling en Sakya Monastery
De reis naar de Phuntsoling Monastary, die zoals gezegd wordt in the middle of nowhere gesitueerd is tegen de achtergrond van een grote duin, was geweldig met uitgestrekte en gekke omgevingen. De Phunstoling Monastery was een van de meest bijzondere tempels die ik heb gezien, wat waarschijnlijk te maken heeft met de bijzondere ligging en ik de enige bezoeker was van Phuntsoling.

De deuren van de tempelgebouwen moesten speciaal voor mij open worden gemaakt. Er waren geen andere mensen te bekennen, buiten de debatterende monniken buiten op de open plaats voor de hoofdtempel. Erg sfeervol allemaal.

Achter de tempelcomplex van Phuntsoling waren fraaie ruïnes te vinden met mooie uitzichten over de vallei.

De Sakya Monastery, een van de bekendere tempelcomplexen in Tibet, heb ik bezocht na Phuntsoling. Een mooie architectuur met fraaie afbeeldingen en beelden, maar kon wat sfeer betreft niet tippen aan Phuntsoling.

Sowieso vind ik de Tibetaanse stijl van tempels aanspreekend, het oogt een stuk strakker dan de Chineze stijl maar toch met veel sfeer. In de tempels heerst veelal een geur van yak boter kaarsen en plakt de vloer van het vet.

Mount Everest region
In het zuiden van Tibet is de Himalaya en de Mount Everest (of zoals de Tibetanen de berg noemen voordat de westerse naam Everest was verzonnen: Qomolangma) te vinden. De route en omgeving naar de voet van Mt Everest was fantastisch: wat een uitzichten! De Himalaya range was op een top van een berg onderweg goed zichtbaar: wat een mooi en ontzagwekkend natuurspektakel, ik kreeg er tranen van in mijn ogen…

De hobbelige (zacht uitgedrukt) weg naar de nomaden-tenten-kamp, 8km van de Everest base camp vandaan, was genieten. Op bepaalde momenten dacht ik dat de 4WD bijna omviel maar het ging allemaal goed.

De route naar de Everest base camp te voet afgelegd, een kleine tempel (uiteraard) op de route passerend. De berg is dan wel de hoogste ter wereld, toch oogt deze niet enorm hoog wegens de reeds grote hoogte waarop de rest zich bevindt. Toch indrukwekkend om aan de voet van de hoogste berg ter wereld te staan:

De nacht doorgebracht in een nomaden tent, een typische tent die je overal in Tibet tegenkomt. Een nomaden tent is gemaakt van het dikke huid van de yak (alles is gebaseerd op de yak) en bevat een kachel, wat weleens een rokerige tent opleverd. Helaas gaat de kachel vrij snel in de avond uit en daalt de temperatuur hard.

De nacht in de tent bij Everest was een lange en koude nacht, waarbij het ijskoud was en het water in de tent (thee dan wel flessen) geheel bevroor. Een nachtelijk bezoekje aan het natuurtoilet was dan ook afzien. Maar wat een prachtige sterrenhemel! Hier kon ik niet te lang van genieten wegens gevaar om vast te vriezen.

Lake Manasarowa en Mount Kailash kora
Op naar het westen van Tibet! Lake Manasarowar is na een lange dag rijden en het passeren van diverse bergpassen met sneeuw de volgende plek van bestemming. Dit is wederom een heilige meer die favoriet is onder de pilgrims, in combinatie met een kora om Mount Kailash.

Het meer en de omgeving er omheen is schitterend en er heerst een serene sfeer, erg prettig. Ondanks de kou toch een tijdje op een heuveltop genoten van de uitzichten en de sfeer.

De lastigste vergunning in Tibet om te verkrijgen is die voor Mount Kailash, en duurt dan ook 20 dagen om de aanvraag te verwerken. Mount Kailash is speciaal voor Hindoeisten, Boeddhisten en aanhangers van de Bön levensopvatting (de originele levensopvatting van Tibet, maar nu nog nauwelijks in de praktijk gebracht).

De kora om Mount Kailash is dan ook de bekendste kora die afgelegd kan worden en wordt (in het seizoen) door massa’s pelgrims afgelegd. De kora is vrij lastig wegens de hoogte (gemiddeld 5000 meter met een top van 5640 meter) en de lengte van 52km.

Veel mensen uit India geven hun huis er voor op om deze kora af te kunnen leggen. Geheel risicoloos is dit niet: wegens geldgebrek kunnen veel mensen (m.n. uit India) het niet veroorloven om een paar dagen acclimatisatie in te lassen (kost veel geld: een tour moet geregeld worden) en sterfgevallen tijdens de kora zijn dan ook geen zeldzaamheid.

De tocht was schitterend! Ook al loop je een rondje om een berg, de omgeving verandert steeds en is naast het spirituele aspect ook het ecologische aspect een speerpunt van deze kora.

De pass naar een hoogte van 5640meter was het figuurlijke en letterlijke hoogtepunt van de tocht.

Ik had mij voorbereid op een lastige en zware tocht van drie dagen, maar dit viel mij geheel mee. In een redelijk hoog tempo de kora in twee dagen afgerond en op de de tweede dag 32km afgelegd. Toen had ik het ook wel gehad en smaakte de warme cha narmo (milktea) na terugkomst in het dorp Darchen erg goed 🙂

Guge Kingdom en omgeving
Wat een contrast met de omgeving van Lake Manasarowar en Mount Kailash: de van een andere planeet lijkende afkomstige omgeving van Zanda en het Guge Kingdom.

De dagtocht (dag tocht!) naar Zanda ging via de Tadapuri hotspring. Ik hoopte op een heerlijk warmwater bad en douches etc. – na de kora van Mount Kailash – maar niets van dit alles. Het was een mooi natuurfenomeen maar niet om lekker in te relaxen, waar het ook niet voor bedoeld was.

Toch was het de moeite waard, met name vanwege de korte kora om de hotspring heen. Veel gebedsvlaggen op de route, waar ik bijna in verstrengeld raakte.

Zanda ligt in het westen van west Tibet, nabij de grens met India. Naarmate Zanda meer in de buurt kwam veranderde de omgeving steeds meer naar een te gek landschap, met vreemde klei-bergen en vreemde zandconstructies. Aan de horizon was de Himalaya range in India zichtbaar.

Nabij Zanda is Tsaparang, het ooit bruisend centrum van het Guge Kingdom, te vinden. Het Guge Kingdom is – om onbekende redenen – in verval geraakt halverwege de 17e eeuw. De ruïnes van het Guge Kingdom, Tsaparang, zijn werkelijk fabelachtig. De ruïnes zijn gelegen op een van de vreemde klei-bergen met vele grotten (waar de mensen in leefden) en kelders die bereikbaar zijn via kleine trappen.

Het Guge Kingdom is een van de hoogtepunten van mijn bezoek aan Tibet, wat een bizarre constructie en dito omgeving.

Northern route
Na het Guge Kingdom ben ik de weg vervolg via de Norhern route (het westen naar Zanda heb ik via de Southern route bereikt). Op de Northern route zijn geen directe hoogtepunten, maar de route zelf is het hoogtepunt en reden om deze weg te nemen.

En deze route leverde wederom geweldige en uitgestrekte (en afgelegen) omgevingen op. Drie lange dagen in de 4WD doorgebracht over fijne hobbelige wegen.

Onderweg naar Gegye een kort oponthoud gehad wegens een lekke band en de reserve band kwam dan ook goed van pas.

In Gegye zijn (westerse) toeristen schijnbaar zo schaars dat de politie deze westerse toeristen weleens oppakt. Onder escort van de gids bezocht ik een restaurant om vervolgens weer in het hotel terug te keren. Ik vond het wat overdreven 😉

Wederom een lange dag in de 4WD in Gertse aangekomen, en is ook een plaats waar de bewoners versteld staan van een westerling die over straat loopt.

Vanuit Gertse ging de weg langs diverse meren, waarvan Dawa-tso, Tagyel-tso de fraaiste waren met een mooie waterkleur en omringende scenery.

Ook in de laatste stop op de Northern route, Tsochen, was ik een attractie. Kinderen liepen met mij mee en ik werd aangestaard (wat ik ondertussen wel gewend ben, zoals ook in China). Tsochen was een enorm gat, maar wel aardig voor één overnachting. En de lokale keuken (met momo’s, cha pa lee, thukpa en tsampa) was goed 🙂

Tocht van Saga naar de grens van Nepal (Zhangmu)
Vanuit Saga is de weg ingeslagen richting de grens tussen Tibet en Nepal, via een overnachting in Nyalam en Zhangmu.

Op de route langs de Himalaya range gegaan met de bekende fraaie uitzichten over de hoogste bergtoppen op aarde. Na deze uitzichtingen vanaf een bergpas is de weg naar beneden (qua hoogte) ingeslagen. De omgeving veranderde behoorlijk naarmate de hoogte afnam en waren er zelfs weer groene struiken en later bomen te zien. Met name de (korte) tocht van Nyalam naar Zhangmu bestond uit veel water (watervallen en rivier), bomen en struiken. Maar ook het weer was direct anders: wat warmer, natter en meer bewolking. De lucht was heerlijk om in te ademen wegens de frisse lucht van de bomen en de hogere hoeveelheid aan zuurstof per ademnhaling 🙂 De hoogte in Zhangmu was dan ook gedaald naar zo’n 2200 meter. Veel Tibetanen die van hoger gelegen gebieden komen schijnen misselijk te worden van de hoeveelheid zuurstof.

Het was een mooie tijd in Tibet, maar ik ben ook wel klaar met het niet vrij kunnen reizen en niet kunnen gaan en staan waar ik wil. Dat is meteen het grootste minpunt van het reizen door Tibet: je kan geen spontane bezoekjes of uitstapjes maken aangezien deze van te voren moeten worden geregeld (vergunning) en veel plekken zijn verboden terrein (denk aan plekken met uitzichten, waarbij ook militaire kazernes te zien zijn). Ik vind het dan ook wel weer lekker om geheel op eigen initiatief rond te trekken in Nepal, zonder restricties of stricte procedures.

Klik hier voor foto’s voor een impressie van de omgevingen van Tibet

Inmiddels ben ik eergisteren in Kathmandu (Nepal) beland, na de grens via de Friendship Bridge tussen Tibet en Nepal te zijn overgestoken. Even kijken wat hier te beleven valt! Wel al reeds in een sloppenwijk een net gedode koe met afgehakte hoofd gezien, waarvan het bloed netjes werd opgevangen. De eerste indrukken van Nepal zijn erg goed, heerlijke sfeer en geweldige mensen.

De lange, hobbelige en chaotische busrit van de grensplaats van Tibet naar Kathmandu was er een die langs behoorlijk andere omgevingen dan die in Tibet ging. Het heeft sterk veel weg van Zuid-Oost Azië door de tropisch lijkende omgeving met veel diverse flora.

Op de planning staat om de Annapurna Circuit te voet te gaan afleggen, een tocht van 14 – 21 dagen. Deze ga ik samen met Robert (vriend uit NL) afleggen en beloofd een mooie tocht te worden, wederom de hooggebergte van de Himalaya in 🙂

Mijn locatie .

Warmte en hoogte in China

Sinds de vorige berichtgeving vanuit China heb ik veel kilometers afgelegd en erg mooie dingen gezien. De tijd in China (Tibet Autonomous Region niet meegeteld) zit er bijna op, al kan ik hier makkelijk nog een maand vertoeven.

Een enorm verhaal is aanstaande, wees gewaarschuwd!

De trip naar Tibet gaat morgen van start met een treinreis van 24 uur van Xining naar Lhasa, de hoogste treinreis in de wereld, voor zover dat waarde heeft 😉 Dit is dan ook de reden dat ik niet langer in China kan rondtrekken. Niets te treuren natuurlijk, want ik kijk erg naar Tibet uit! De laatste periode in China heb ik al wat van de Tibetaanse cultuur, landschappen en dorpen meegepakt, met name in het westen van de Sichuan provincie.

Had ik al vermeld dat overal in China wordt gebouwd? Zo niet, bij deze: overal in China wordt gebouwd. Er wordt veel aan de infrastructuur gewerkt (vrijwel overal op de weg wordt er gebouwd) maar er worden ook veel woningen en kantoren in de steden bijgebouwd. Dit gaat allemaal op een primitieve methode met veel man/vrouw-kracht i.p.v. machines. Iets wat in Nederland een klus is voor 1 persoon is hier al snel een actie voor een groepje Chinezen. Er zijn er dan ook voldoende en arbeid is dan ook erg goedkoop.

De reis naar Dali vanuit Yanshou was een lange. Met name de treinreis was een leuke ervaring daar deze 18 uur duurde en ik tussen het “normale” volk op een “hard seat” (i.e. geen slaapplek) zat. Zo’n hard seat is prima voor een paar uur maar deze 18 uur was toch niet erg ontspannen voor mijn gestel 😉 Bijna geen oog dichtgedaan, mede dankzij de loyale beenruimte. Toch niet al te beroerd aangekomen in Dali (na een aansluitende busrit van een aantal uur).

Dali is mij goed bevallen, mede door het erg goede hostel (de beste tot zover in China) en de mensen aldaar. Tijdens de dagen die ik in Dali heb doorgebracht heb ik mijzelf getracteerd op een massage, die erg goedkoop is hier. Veel heb ik niet in Dali ondernomen, behalve een hike over een nabijgelegen berg met uitzichten over een grote meer.

De normaliter makkelijke route op de berg was een stuk lastiger geworden wegens een recente landslide, waardoor de route was afgesneden. Samen met een geïmporteerde Australiër de onderneming gewaagd om hier overheen te klimmen (met touw), wat achteraf gezien best tricky was, maar het is allemaal goed afgelopen 🙂

De oude stad van Dali is weliswaar toeristisch, maar het viel mij nog erg mee aangezien het er allemaal vrij gemoedelijk aan toe gaat. Lijiang daarentegen is een grotere toeristische bestemming en een stuk massaler. In Lijiang ben ik slechts 1 dag verbleven en daarmee had ik het ook wel gezien allemaal.

De oude stad van Lijiang is best mooi, maar het voelde allemaal niet authentiek aan maar meer als een themepark. Vanuit Lijiang ben ik vertrokken richting de Tiger Leaping Gorge, een van de bekendste wandeltochten in China. Deze wandeltocht heb ik met een paar andere reizigers afgelegd (nou ja, een aantal raakte op grote achterstand ;)) en verspreid over twee dagen. Deze tocht was erg geslaagd, mede door het mooie weer wat een gelukje was aangezien er op de dagen ervoor redelijk wat regen is gevallen.

De wandel/klim-tocht was vrij pittig, wat ook te maken had met het hoge tempo; lekker mijn energie kwijt gekund dus! 🙂 ‘s Avonds op een geweldige plek overnacht met een geweldig uitzicht over de gorge. Zelfs vanuit het toilet was het uitzicht geweldig, ondanks de niet zo frisse geur. Door een stroomstoring ‘s avonds bestond het licht uit kaarslicht, wat erg sfeervol was.

De tweede dag van de tocht was de beste door de fraaie omgevingen en het hoogtepunt van de route door de afdaling naar het stromende water in de gorge.

Bezweet maar voldaan na de tweedaagse tocht per bus verder gegaan naar Shangri-La (a.k.a. Zhondian), de gateway naar de Tibetaanse omgeving in de provincie Sichuan en vanaf hier gaat de omgeving hard de hoogte in. Shangri-La is gelegen op 3200 meter hoogte en hoogteziekte komt hier dan ook wel voor. Shangri-La zelf is niet bijzonder, maar de omgeving is erg fraai. Ook de nabijgelegen Tibetaanse monastary was in een erg mooie omgeving gesitueerd.

De wandeltocht ernaar toe en de sfeer in de omgeving was erg mooi. Door de hoogte was het wandelen zwaarder dan normaliter, maar geen last van verschijnselen als gevolg van de hoogte.

Vanuit Shangr-La met de bus vertrokken naar Daocheng, wat een erg mooie maar ook pijnlijke busrit was van 12 uur. De busrit ging over slechte wegen over mooie bergpassen met geweldige uitzichten.

De zitruimte in de bus was voor mij erg beperkt waardoor het na een paar uur ook een pijnlijke rit werd 😉 Maar dat was het zeker waard! Tijdens de rit met een aantal Chinezen in contact gekomen en ad-hoc besloten om met z’n achten direct na aankomst door te reizen naar Yading National Park. Heerlijk zo ad-hoc rondreizen!

De reisdag was al lang maar werd nog een stuk langer, maar legendarisch. Na veel gesjoemel met chauffeurs (er zijn in het westen van Sichuan voornamelijk prive-taxi’s buiten het sporadische openbaar vervoer) uiteindelijk een busje gecharterd en de reis naar Yading in gang gezet. Na een lange reis van 19 uur na middernacht aangekomen bij een “hotel” (geen douche, licht, warm water, maar wel ratten e.d.) en moe in slaap gevallen. Onderweg nog wat bizarre taferelen meegemaakt, bestaande uit een eigenaardige chauffeur, onbegrijpbare Chinese onderhandelingen, ontduiken van het toegangsticket van het national park en een korte (wandel-)sluiproute in het donker.

De volgende ochtend met twee Chinezen en een Zwitser laat begonnen aan een lange tocht van 40km over dé route van het Yading National Park. Door de hoogte van 4000-4500 meter was het een zware onderneming.

Het was een prachtige tocht! Het weer was wederom erg goed, wat het allemaal een stuk mooier maakt dan met een bewolkte lucht.

Mede doordat we zo laat zijn begonnen aan de route hebben we een hoog tempo aangehouden en de tocht in 8 uur afgelegd. De Chinezen konden het niet bijbenen en zijn in het donker weer aangekomen in het hotel. De dag eindigde met een enorme hoofdpijn (evenals bij de andere lopers), wellicht door de combinatie van hoogte, zon en inspanning. Het was een mooie dag!

Yading was tot nu toe het hoogtepunt van China op natuur-gebied.

Zie de foto’s van Yading in het fotoalbum.

Na Yading vertrokken naar Litang, via Daocheng, (nog steeds Sichuan maar dan noordelijker). De rit naar Litang was geweldig! Wat een uitgestrekte omgevingen en uitzichten!

Na wederom een lange reisdag ‘s avonds in Litang aangekomen. De hoogte is erg goed merkbaar door moeilijker ademhalen en wat meer benauwd gevoel. De dag erna was dit gelukkig een stuk minder merkbaar. Alhoewel een korte wandeltocht heuvelop een behoorlijke inspanning blijft met veel gehijg; alsof je aan het sprinten bent.

In Litang ligt een mooie monastary met fraaie uitzichten over Litang en de heuvels.

Er zijn in deze omgeving veel Tibetanen, die er anders uitzien dan de doorsnee Chinees (rode wangen en een meer getekend gezicht). De Tibetaanse omgeving uit zich ook in het culinaire aanbod met veel producten die zijn afgeleid van de Yak (thee, boter, vlees). Erg lekker gegeten in Litang.
In Litang zelf is niet veel te doen en na een dag verder gereisd naar Tagong. Wat een busrit was dat weer! De weg was enorm hobbelig en de reis naar een overstap-plaats duurde 10 uur. Onderweg sneeuwde het en op de route diverse omgevallen vrachtwagens gezien wegens de slechte weg.

Bijzondere reis wederom en het was niet al te ongemakkelijk. Bij aankomst in Tagong sneeuwde het ook nog wat en was de temperatuur ook een stuk gedaald (wel boven het vriespunt).

Rond Tagong zijn er graslandschappen en Tibetaanse dorpjes te vinden. Een wandeltocht met een paar mede-reizigers leidde ons door mooie omgevingen.

Tagong is met ongeveer 8000 inwoners een klein dorpje en heeft (daardoor wellicht) charme. Veel is er in Tagong niet te vinden en ‘s avonds is het erg stil en donker op straat. ‘s Avonds toch goed vermaakt met een drie andere reisgenoten, waarmee ik een aantal dagen heb opgetrokken (t/m Danba).

Danba was de volgende stop op de route door Sichuan. Danba is erg mooi gelegen tussen een kloof met een rivier. Met het selecte reisgezelschap een schitterende wandeltocht in de omgeving van Danba ondernomen!

Het was wederom een zware tocht en gaf veel voldoening. Diverse keren verdwaald tijdens de wandeltocht maar mocht de pret niet drukken. In de omgeving zijn veel ruines van oude wachttorens te vinden, een fraaie bedoening.

Danba behoort zeker tot mijn favoriete plekken/omgevingen in China en hier had ik wel langer kunnen vertoeven. Gezien de nabije deadline van het vertrek naar Tibet heb ik de bestemmingen van de laatste week wat sneller afgelegd, wat redelijk vermoeiend was gezien de bijna dagelijkse busritten van 6+ uur en de wekker die elke dag vroeg afging.

Na Danba aan de lange reis begonnen naar het Jiuzhaigou National Park, in noord Sichuan. Deze reis was verspreid over 2 dagen met 2 maal een busrit van 9 – 10 uur. De twee busritten waren overigens geweldig met de omgevingen waardoor de reis ging. Halverwege de reis naar Jiuzhaigou in Ma’erkang gestopt voor een halve dag, een vrij grote plaats die niet in de Lonely Planet staat. Deze bestemming pakte onverwacht goed uit met geweldige mensen die wel enorm verrast waren met twee westerlingen in deze stad. Veel op de foto gezet en nagestaard (dit laatste gebeurd overal overigens).

Gezien de eerste week van oktober de Golden Week in China was (i.e. iedereen met een betaalde baan is dan vrij), is het overal wat drukker. In Ma’erkang uitte dit zich in volle hotels, maar met hulp van wat locals een mooie kamer weten te bemachtigen. De mensen in Ma’erkang zijn behulpzamer dan in het overgrote deel van de andere plekken die ik heb aangedaan, een welkome ervaring!

Maar goed, Jiuzhaigou was de bestemming en het National Park was fantastisch! Het weer zat wederom erg mee. Het was nog best druk maar niet zo druk meer als (schijnbaar) tijdens de Golden Week, die net ten einde was. Het is een groot park, waarbij elke plek met een bus (er rijden vele bussen, Chinezen houden niet zo van hiken) kan worden aangedaan, gevolgd door een afgebakend wandelpad. Ondanks dat het park erg afgebakend is en er veel bussen rijden, is het park nog steeds geweldig mooi.

Het park bestaat met name uit rivieren, meren (super helder water en diverse kleuren) en watervallen. Weer een geweldige dag in de natuur!

Vanuit Jiuzhaigou richting Xining vertrokken, vanwaar ik naar Lhasa vertrek. Op de route een halve dag in Xiahe verbleven en daar een kora (pelgrimsroute) om de tempelcomplex afgelegd. Deze korte tocht was een aangename tocht, met diverse pelgrims onderweg. De pelgrims waren met name oude mannen en vrouwen, die de vele prayerwheels lieten draaien.

Foto’s van Jiuzhaigou, Xiahe en Xining volgen nog aangezien de beschikbare fotoruimte op deze webblog vol is… Wordt vervolgd!

Voor de andere fotoalbums zie de foto pagin’s van China of voor de bijgewerkte pagina’s zie de onderstaande links:
China – Tagong, Danba and Ma’erkang
China – Yading to Litang and Litang
China – Yading National Park
China – Shangri-La and Shangri-La to Yading
China – Tiger Leaping Gorge
China – Dali and Lijiang

Xiahe was een prima tussenstop op de route naar Xining (hoofdstad van de Qinghai provincie). Vandaag ben ik in Xining aangekomen en is het bericht binnengekomen dat alle permits voor Tibet zijn geregeld 🙂 Dit betekent dat alle beoogde bestemmingen aangedaan kunnen worden en ik een (hopelijk geweldige) tocht door Tibet tegemoet ga van bijna 4 weken. Ook de treinticket is in het hostel gearriveerd.

Het valt op dat er in Xining meer aan beweging/sport wordt gedaan dan in andere plekken in China die ik heb gezien. Dit komt tot uiting in diverse voetbal- en basketbalvelden, outdoor-fitness, taichi, sportwinkels en nog steeds hangende borden van de Olympische Spelen van 2008 in Beijing.

Tot zover het lange verhaal 😉 Ik vermaakt mij dus opperbest en de tijd vliegt voorbij.

By the way, het blijkt dat diverse reacties niet op de blog zijn geplaatst, waarvoor excuses! Hopelijk is dit issue nu opgelost. Blijf vooral proberen, altijd leuk om reacties te lezen (e-mail dan wel via de blog).

Volgend bericht komt, naar ik verwacht, vanuit Tibet. Tot dan!

Mijn locatie .